Στα προηγούμενα άρθρα γνωρίσαμε τις πιο συνηθισμένες ψηφιακές και επενδυτικές απάτες. Μία ακόμη μορφή χρηματοοικονομικής εξαπάτησης που εμφανίζεται ολοένα και συχνότερα είναι η απάτη πλαστοπροσωπίας και η κλοπή ταυτότητας.
Οι απατεώνες δεν προσπαθούν πάντα να παραβιάσουν τα τεχνικά συστήματα ασφαλείας. Πολύ συχνά προσπαθούν να εκμεταλλευτούν την εμπιστοσύνη μας, προσποιούμενοι ότι είναι κάποιος που γνωρίζουμε ή κάποιος που θεωρούμε αξιόπιστο.
Η κατανόηση αυτών των μορφών απάτης μπορεί να μας βοηθήσει να προστατεύσουμε καλύτερα τόσο τα προσωπικά μας στοιχεία όσο και τα χρήματά μας.
Στην απάτη πλαστοπροσωπίας, ο απατεώνας παρουσιάζεται ως κάποιο άλλο πρόσωπο ή οργανισμός. Μπορεί να ισχυριστεί ότι είναι:
- υπάλληλος της τράπεζάς μας,
- αστυνομικός,
- λειτουργός κρατικής υπηρεσίας,
- εκπρόσωπος εταιρείας ταχυμεταφορών,
- τεχνικός υποστήριξης,
- ακόμη και συγγενής ή φίλος.
Στόχος του είναι να μας κάνει να πιστέψουμε ότι η επικοινωνία είναι γνήσια, ώστε να αποκαλύψουμε προσωπικά στοιχεία ή να πραγματοποιήσουμε μια πληρωμή.
Παράδειγμα:
Ο Ανδρέας δέχεται τηλεφώνημα από κάποιον που ισχυρίζεται ότι καλεί από την τράπεζά του. Ο καλών γνωρίζει το όνομά του και αναφέρει ότι εντοπίστηκε ύποπτη συναλλαγή. Στη συνέχεια του ζητά να επιβεβαιώσει τον κωδικό μιας χρήσης (OTP) που μόλις έλαβε στο κινητό του.
Ο Ανδρέας τερματίζει την κλήση και επικοινωνεί ο ίδιος με την τράπεζα χρησιμοποιώντας τον επίσημο αριθμό εξυπηρέτησης. Έτσι αποφεύγει μια απόπειρα εξαπάτησης.
💡Θυμόμαστε: Καμία τράπεζα ή άλλη νόμιμη υπηρεσία δεν θα μας ζητήσει τηλεφωνικά τον PIN της κάρτας μας ή έναν κωδικό μιας χρήσης (OTP).
Η κλοπή ταυτότητας συμβαίνει όταν κάποιος αποκτά και χρησιμοποιεί τα προσωπικά μας στοιχεία χωρίς την άδειά μας.
Τα στοιχεία αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν:
- το ονοματεπώνυμό μας,
- τον αριθμό ταυτότητας ή διαβατηρίου,
- την ημερομηνία γέννησης,
- τη διεύθυνσή μας,
- στοιχεία τραπεζικών λογαριασμών ή καρτών.
Οι πληροφορίες αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για:
- άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών,
- αίτηση δανείου ή πιστωτικής κάρτας,
- πραγματοποίηση αγορών,
- πρόσβαση σε ηλεκτρονικές υπηρεσίες,
- άλλες παράνομες δραστηριότητες.
Οι απατεώνες χρησιμοποιούν πολλούς διαφορετικούς τρόπους.
Για παράδειγμα:
- παραπλανητικά email ή SMS,
- ψεύτικες ιστοσελίδες,
- τηλεφωνικές απάτες,
- παραβίαση λογαριασμών,
- πληροφορίες που δημοσιεύουμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης,
- χαμένα ή κλεμμένα έγγραφα.
Σε πολλές περιπτώσεις, αρκούν λίγες προσωπικές πληροφορίες για να οργανώσουν μια ιδιαίτερα πειστική απόπειρα απάτης.
Ορισμένες ενδείξεις μπορεί να δείχνουν ότι κάποιος χρησιμοποιεί τα στοιχεία μας χωρίς την άδειά μας.
Για παράδειγμα:
- εμφανίζονται συναλλαγές που δεν αναγνωρίζουμε,
- λαμβάνουμε ειδοποιήσεις για λογαριασμούς που δεν ανοίξαμε,
- δεχόμαστε κλήσεις για χρέη που δεν μας ανήκουν,
- δεν μπορούμε να συνδεθούμε στους λογαριασμούς μας επειδή άλλαξαν οι κωδικοί πρόσβασης.
Αν παρατηρήσουμε κάποιο από αυτά τα σημάδια, ενεργούμε άμεσα.
⚠️Προσοχή: Όσο νωρίτερα εντοπιστεί μια πιθανή κλοπή ταυτότητας, τόσο ευκολότερο είναι να περιοριστούν οι συνέπειες.
Η προστασία των προσωπικών μας στοιχείων αποτελεί την καλύτερη άμυνα απέναντι στην κλοπή ταυτότητας.
Γι' αυτό:
- δεν κοινοποιούμε περισσότερες πληροφορίες από όσες είναι απαραίτητες,
- χρησιμοποιούμε ισχυρούς και διαφορετικούς κωδικούς πρόσβασης,
- ενεργοποιούμε την επαλήθευση δύο παραγόντων (2FA),
- προστατεύουμε τα προσωπικά μας έγγραφα,
- ενημερώνουμε άμεσα τις αρμόδιες αρχές αν χάσουμε την ταυτότητα ή το διαβατήριό μας,
- ελέγχουμε τακτικά τους τραπεζικούς μας λογαριασμούς.
Οι συνήθειες αυτές μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο κατάχρησης των προσωπικών μας δεδομένων.
Οι απατεώνες χρειάζονται πληροφορίες για να οργανώσουν μια πειστική απάτη.
Όσο λιγότερα προσωπικά στοιχεία είναι διαθέσιμα και όσο πιο προσεκτικοί είμαστε όταν τα κοινοποιούμε, τόσο δυσκολότερο γίνεται για κάποιον να χρησιμοποιήσει την ταυτότητά μας χωρίς τη γνώση μας.
✔️Οι απατεώνες συχνά προσποιούνται ότι είναι πρόσωπα ή οργανισμοί που εμπιστευόμαστε.
✔️ Δεν κοινοποιούμε ποτέ PIN ή κωδικούς μιας χρήσης (OTP).
✔️Προστατεύουμε τα προσωπικά μας στοιχεία και τα σημαντικά έγγραφα.
✔️ Ελέγχουμε τακτικά τους τραπεζικούς μας λογαριασμούς και τις ηλεκτρονικές μας υπηρεσίες.
✔️Αναφέρουμε άμεσα την απώλεια ή κλοπή προσωπικών εγγράφων.
✔️ Όσο νωρίτερα αντιδράσουμε, τόσο περισσότερο περιορίζουμε τις πιθανές συνέπειες.
👉Τι ακολουθεί...
Οι χρηματοοικονομικές απάτες δεν περιορίζονται στις μορφές που εξετάσαμε μέχρι τώρα.
Στο επόμενο άρθρο θα γνωρίσουμε και άλλες συνηθισμένες απάτες, όπως τις ρομαντικές απάτες, τις ψεύτικες προσφορές εργασίας, το money muling και τις απάτες με αλλαγή στοιχείων πληρωμής.
🔗Χρήσιμοι σύνδεσμοι:
- Κατανόηση της Χρηματοοικονομικής Απάτης
- Πώς Αναγνωρίζουμε τα Σημάδια μιας Απάτης
- Οι Συνηθέστερες Ψηφιακές Απάτες
- Επενδυτικές Απάτες και Απάτες στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης
- Άλλες Συχνές Χρηματοοικονομικές Απάτες που Πρέπει να Γνωρίζουμε
- Τι Κάνουμε αν Πέσουμε Θύμα Χρηματοοικονομικής Απάτης
- Χτίζοντας μια Κουλτούρα Προστασίας από τις Χρηματοοικονομικές Απάτες