Στα προηγούμενα άρθρα μάθαμε τι είναι η χρηματοοικονομική απάτη και ποια είναι τα συνηθέστερα προειδοποιητικά σημάδια. Σήμερα, μεγάλο μέρος των απατών πραγματοποιείται μέσω ψηφιακών μέσων, όπως το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, τα μηνύματα στο κινητό, οι εφαρμογές επικοινωνίας και οι ιστοσελίδες.
Οι μέθοδοι αυτές εξελίσσονται συνεχώς. Παρότι αλλάζουν μορφή, έχουν έναν κοινό στόχο: να μας παρασύρουν ώστε να αποκαλύψουμε προσωπικά στοιχεία, να εγκρίνουμε μια πληρωμή ή να δώσουμε πρόσβαση στους λογαριασμούς μας.
Ας γνωρίσουμε τις πιο συνηθισμένες μορφές ψηφιακής απάτης.
Tο phishing είναι μία από τις πιο διαδεδομένες μορφές ψηφιακής απάτης.
Οι απατεώνες στέλνουν email που μοιάζουν να προέρχονται από τράπεζες, εταιρείες ταχυμεταφορών, δημόσιες υπηρεσίες ή άλλους οργανισμούς που γνωρίζουμε.
Συνήθως μας ζητούν να:
- επιβεβαιώσουμε τα στοιχεία του λογαριασμού μας,
- συνδεθούμε σε μια ιστοσελίδα,
- αλλάξουμε τον κωδικό μας,
- πραγματοποιήσουμε μια πληρωμή.
Ο σύνδεσμος, όμως, οδηγεί σε ψεύτικη ιστοσελίδα που έχει σχεδιαστεί για να υποκλέψει τα στοιχεία μας.
⚠️Προσοχή: Δεν επιλέγουμε συνδέσμους από ύποπτα email. Αν χρειάζεται να ελέγξουμε τον λογαριασμό μας, χρησιμοποιούμε την επίσημη εφαρμογή ή πληκτρολογούμε μόνοι μας τη διεύθυνση της ιστοσελίδας.
Το smishing λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο, αλλά μέσω μηνυμάτων SMS ή εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων.
Συχνά λαμβάνουμε μήνυμα που αναφέρει ότι:
- υπάρχει πρόβλημα με μια παράδοση δέματος,
- πρέπει να πληρώσουμε ένα μικρό ποσό,
- έχει μπλοκαριστεί η κάρτα μας,
- εκκρεμεί επιστροφή χρημάτων.
Σκοπός είναι να μας οδηγήσουν σε ψεύτικη ιστοσελίδα ή να μας αποσπάσουν προσωπικά στοιχεία.
Παράδειγμα:
Ο Κώστας λαμβάνει SMS που φαίνεται να προέρχεται από εταιρεία ταχυμεταφορών και τον ενημερώνει ότι πρέπει να πληρώσει €2,50 για να παραλάβει το δέμα του. Αντί να πατήσει στον σύνδεσμο, ανοίγει την επίσημη ιστοσελίδα της εταιρείας. Διαπιστώνει ότι δεν υπάρχει καμία εκκρεμότητα και το μήνυμα ήταν απόπειρα απάτης.
Στο vishing οι απατεώνες επικοινωνούν τηλεφωνικά και προσποιούνται ότι εκπροσωπούν έναν αξιόπιστο οργανισμό.
Μπορεί να ισχυριστούν ότι:
- υπάρχει ύποπτη συναλλαγή στον λογαριασμό μας,
- πρέπει να μεταφέρουμε τα χρήματά μας σε «ασφαλή λογαριασμό»,
- χρειάζονται έναν κωδικό μιας χρήσης (OTP) για να προστατεύσουν τον λογαριασμό μας.
Καμία νόμιμη τράπεζα δεν θα ζητήσει τηλεφωνικά τον PIN της κάρτας μας ή τον κωδικό μιας χρήσης.
💡Θυμόμαστε: Αν έχουμε οποιαδήποτε αμφιβολία, τερματίζουμε την κλήση και επικοινωνούμε εμείς με την τράπεζά μας χρησιμοποιώντας τον επίσημο αριθμό τηλεφώνου.
Σε αυτή τη μορφή απάτης εμφανίζεται συνήθως ένα αναδυόμενο μήνυμα (pop-up) ή δεχόμαστε τηλεφώνημα που αναφέρει ότι ο υπολογιστής ή το κινητό μας έχει μολυνθεί από ιό.
Οι απατεώνες μάς ζητούν:
- να εγκαταστήσουμε πρόγραμμα απομακρυσμένης πρόσβασης,
- να πληρώσουμε για δήθεν υπηρεσίες τεχνικής υποστήριξης,
- να δώσουμε στοιχεία πληρωμής.
Αν αποκτήσουν πρόσβαση στη συσκευή μας, μπορούν να δουν προσωπικά δεδομένα ή ακόμη και να πραγματοποιήσουν συναλλαγές.
Ορισμένες απάτες χρησιμοποιούν ιστοσελίδες ή εφαρμογές που μοιάζουν σχεδόν ίδιες με τις πραγματικές.
Μικρές διαφορές στη διεύθυνση της ιστοσελίδας ή στο όνομα της εφαρμογής μπορεί να περάσουν απαρατήρητες.
Πριν εισαγάγουμε προσωπικά στοιχεία:
- ελέγχουμε προσεκτικά τη διεύθυνση της ιστοσελίδας,
- χρησιμοποιούμε μόνο τις επίσημες εφαρμογές,
- αποφεύγουμε να συνδεόμαστε μέσω συνδέσμων που λάβαμε σε μηνύματα.
Ορισμένα συνημμένα αρχεία ή εφαρμογές μπορεί να περιέχουν κακόβουλο λογισμικό.
Αυτό μπορεί να:
- καταγράψει τους κωδικούς μας,
- αποκτήσει πρόσβαση στα προσωπικά μας αρχεία,
- παρακολουθήσει τη χρήση της συσκευής μας.
Η τακτική ενημέρωση του λειτουργικού συστήματος και των εφαρμογών μας μειώνει σημαντικά τον σχετικό κίνδυνο.
Παρότι οι τεχνικές αλλάζουν συνεχώς, μία συνήθεια παραμένει η πιο αποτελεσματική.
Πριν πατήσουμε σε έναν σύνδεσμο, δώσουμε προσωπικά στοιχεία ή εγκρίνουμε μια συναλλαγή, αφιερώνουμε λίγα λεπτά για να επαληθεύσουμε ότι η επικοινωνία είναι γνήσια.
Η μικρή αυτή καθυστέρηση μπορεί να μας προστατεύσει από σημαντικές οικονομικές απώλειες.
✔️Το phishing γίνεται κυρίως μέσω email.
✔️ Το smishing χρησιμοποιεί SMS ή εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων.
✔️Το vishing πραγματοποιείται μέσω τηλεφωνικών κλήσεων.
✔️Δεν κοινοποιούμε ποτέ PIN ή κωδικούς μιας χρήσης (OTP).
✔️ Χρησιμοποιούμε μόνο επίσημες ιστοσελίδες και εφαρμογές.
✔️Επαληθεύουμε κάθε ύποπτη επικοινωνία πριν ενεργήσουμε.
👉Τι ακολουθεί...
Πέρα από τις ψηφιακές απάτες, ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν και οι ψεύτικες επενδυτικές ευκαιρίες που διαφημίζονται στο διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Στο επόμενο άρθρο θα δούμε πώς λειτουργούν οι επενδυτικές απάτες και ποια προειδοποιητικά σημάδια δεν πρέπει να αγνοούμε.
🔗 Χρήσιμοι σύνδεσμοι:
- Κατανόηση της Χρηματοοικονομικής Απάτης
- Πώς Αναγνωρίζουμε τα Σημάδια μιας Απάτης
- Επενδυτικές Απάτες και Απάτες στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης
- Απάτη Πλαστοπροσωπίας και Κλοπή Ταυτότητας
- Άλλες Συχνές Χρηματοοικονομικές Απάτες που Πρέπει να Γνωρίζουμε
- Τι Κάνουμε αν Πέσουμε Θύμα Χρηματοοικονομικής Απάτης
- Χτίζοντας μια Κουλτούρα Προστασίας από τις Χρηματοοικονομικές Απάτες
