Όταν προκύψει μια σοβαρή διάγνωση ή αναπηρία, επικεντρωνόμαστε πρώτα στα πιο επείγοντα ζητήματα.

Καταγράφουμε:

• τις ιατρικές ανάγκες,
• τα φάρμακα και τις εξετάσεις,
• τις άμεσες δαπάνες,
• τις μετακινήσεις,
• την πιθανή απουσία από την εργασία,
• τις ανάγκες φροντίδας,
• τις διαθέσιμες ασφαλιστικές καλύψεις,
• τις παροχές που ενδέχεται να δικαιούμαστε.

💡Δεν προσπαθούμε να λύσουμε ταυτόχρονα κάθε μακροχρόνιο ζήτημα. Πρώτα σταθεροποιούμε την καθημερινότητα και στη συνέχεια προχωρούμε στον ευρύτερο σχεδιασμό.

Ελέγχουμε ποια μέρη της περίθαλψης καλύπτονται και ποια όχι.

Εξετάζουμε:

• επισκέψεις σε προσωπικό ή ειδικό ιατρό,
• διαγνωστικές εξετάσεις,
• φάρμακα,
• νοσηλεία,
• φυσιοθεραπεία,
• υπηρεσίες αποκατάστασης,
• αναλώσιμα ή ειδικό εξοπλισμό,
• παραπομπές και διαδικασίες έγκρισης.

Δεν θεωρούμε ότι κάθε υπηρεσία ή θεραπεία καλύπτεται αυτόματα.

Ρωτούμε εκ των προτέρων:

• αν χρειάζεται παραπεμπτικό,
• αν υπάρχει συμπληρωμή,
• αν ο πάροχος συμμετέχει στο ΓΕΣΥ,
• αν υπάρχει περιορισμός στον αριθμό επισκέψεων,
• ποια έγγραφα απαιτούνται.

Η σοβαρή ασθένεια ή αναπηρία μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα εργασίας του ασθενούς ή του φροντιστή.

Εξετάζουμε:

• αν υπάρχει δικαίωμα σε επίδομα ασθενείας,
• αν υπάρχουν παροχές αναπηρίας,
• αν ο εργοδότης παρέχει άδεια ασθενείας ή άλλη στήριξη,
• αν υπάρχει ομαδική ασφαλιστική κάλυψη,
• αν υπάρχει ιδιωτική ασφάλιση εισοδήματος ή ανικανότητας,
• αν υπάρχουν άλλες κοινωνικές παροχές.

Συγκεντρώνουμε εγκαίρως:

• ιατρικές γνωματεύσεις,
• βεβαιώσεις εργασίας,
• στοιχεία εισοδήματος,
• ασφαλιστήρια συμβόλαια,
• αποδεικτικά εξόδων,
• τα απαιτούμενα έντυπα.

🚨 Δεν περιμένουμε να εξαντληθούν οι αποταμιεύσεις

Αρκετές παροχές απαιτούν αίτηση, δικαιολογητικά και χρόνο επεξεργασίας. Ενημερωνόμαστε όσο πιο νωρίς γίνεται.

Όταν μειώνεται το εισόδημα ή αυξάνονται τα έξοδα, χρειάζεται να δημιουργήσουμε έναν προσωρινό προϋπολογισμό έκτακτης ανάγκης.

Κατατάσσουμε τα έξοδα σε τρεις κατηγορίες:

1. Απολύτως απαραίτητα

• στέγαση,
• τρόφιμα,
• φάρμακα,
• ιατρική φροντίδα,
• ηλεκτρισμός και νερό,
• βασικές μετακινήσεις,
• ασφάλιση,
• δόσεις που δεν μπορούν να αναβληθούν χωρίς σοβαρές συνέπειες.

2. Σημαντικά αλλά προσαρμόσιμα

• τηλεπικοινωνίες,
• δραστηριότητες,
• συνδρομές,
• μη επείγουσες αγορές,
• ορισμένες μετακινήσεις,
• κοινωνικές δαπάνες.

3. Δαπάνες που μπορούν να ανασταλούν

• ταξίδια,
• μεγάλες αγορές,
• ανακαινίσεις,
• μη αναγκαίες συνδρομές,
• προαιρετικές αγορές.

Ο προσωρινός περιορισμός δαπανών δεν αποτελεί αποτυχία. Είναι εργαλείο προστασίας της οικογένειας σε μια απαιτητική περίοδο.

Εάν υπάρχει ταμείο έκτακτης ανάγκης, καθορίζουμε:

• ποια έξοδα θα καλύψει,
• πόσο διάστημα μπορεί να στηρίξει την οικογένεια,
• ποιο ποσό πρέπει να παραμείνει διαθέσιμο,
• πότε θα χρειαστεί να επανεκτιμήσουμε την κατάσταση.

Δεν χρησιμοποιούμε ολόκληρο το αποθεματικό για μία μόνο δαπάνη, εκτός αν είναι απολύτως αναγκαίο.

Εάν δεν υπάρχει αποθεματικό, ξεκινάμε από έναν μικρό στόχο μόλις σταθεροποιηθεί η κατάσταση.

Η φροντίδα μπορεί να παρέχεται:

• από μέλη της οικογένειας,
• από επαγγελματία φροντιστή,
• μέσω κατ’ οίκον νοσηλευτικής,
• σε κέντρο ημερήσιας φροντίδας,
• σε μονάδα μακροχρόνιας φροντίδας.

Το κόστος μπορεί να περιλαμβάνει:

• μισθό φροντιστή,
• κοινωνικές ασφαλίσεις ή άλλες εργοδοτικές υποχρεώσεις,
• νυχτερινή ή εξειδικευμένη φροντίδα,
• μετακινήσεις,
• ιατρικό εξοπλισμό,
• αναλώσιμα,
• γεύματα,
• προσαρμογές στην κατοικία.

Πριν επιλέξουμε, εξετάζουμε:

• πόσες ώρες φροντίδας χρειάζονται,
• ποιες εργασίες απαιτούν επαγγελματική κατάρτιση,
• τι μπορεί να αναλάβει με ασφάλεια η οικογένεια,
• ποια λύση είναι βιώσιμη σε βάθος χρόνου.

Μια ασθένεια ή αναπηρία μπορεί να απαιτήσει αλλαγές στον χώρο διαμονής.

Για παράδειγμα:

• ράμπες,
• μπάρες στήριξης,
• αντιολισθητικά δάπεδα,
• ειδικό κρεβάτι,
• ευρύτερα ανοίγματα θυρών,
• προσαρμογή μπάνιου,
• ανελκυστήρα ή άλλο εξοπλισμό,
• αλλαγή διάταξης του σπιτιού.

Πριν ξεκινήσουμε:

• ζητούμε αξιολόγηση από κατάλληλο επαγγελματία,
• ξεχωρίζουμε τις επείγουσες από τις μη επείγουσες εργασίες,
• λαμβάνουμε περισσότερες από μία προσφορές,
• εξετάζουμε αν υπάρχουν σχέδια ή επιδοτήσεις,
• αποφεύγουμε ακριβές αλλαγές που δεν εξυπηρετούν πραγματική ανάγκη.

Η φροντίδα δεν πρέπει να θεωρείται αυτόματα ευθύνη ενός μόνο μέλους της οικογένειας.

Συζητούμε:

• ποιος μπορεί να προσφέρει χρόνο,
• ποιος μπορεί να συμβάλει χρηματοοικονομικά,
• ποιος θα επικοινωνεί με γιατρούς και υπηρεσίες,
• ποιος θα διαχειρίζεται λογαριασμούς και αιτήσεις,
• πώς θα καλύπτονται οι ανάγκες των παιδιών,
• πώς θα υπάρχει χρόνος ανάπαυσης για τον βασικό φροντιστή.

Η κατανομή δεν χρειάζεται να είναι απολύτως ίση. Χρειάζεται, όμως, να είναι ξεκάθαρη, δίκαιη και ρεαλιστική.

💬 Χρήσιμη υπενθύμιση

Η εξουθένωση του φροντιστή μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετες ανάγκες υγείας και χρηματοοικονομικές πιέσεις. Η ανάπαυση και η αναζήτηση βοήθειας αποτελούν μέρος του σχεδιασμού.

Εξετάζουμε προσεκτικά αν υπάρχουν:

• ιδιωτική ασφάλιση υγείας,
• ασφάλιση ζωής,
• κάλυψη σοβαρών ασθενειών,
• ασφάλιση ανικανότητας ή απώλειας εισοδήματος,
• κάλυψη μέσω εργοδότη,
• ταξιδιωτική ή άλλη σχετική ασφάλιση.

Διαβάζουμε:

• τα ασφαλισμένα γεγονότα,
• τις εξαιρέσεις,
• τις περιόδους αναμονής,
• τα απαιτούμενα δικαιολογητικά,
• τις προθεσμίες υποβολής απαίτησης,
• το ποσό και τον τρόπο καταβολής της παροχής.

Δεν θεωρούμε ότι η ύπαρξη συμβολαίου σημαίνει αυτόματα ότι κάθε διάγνωση ή έξοδο καλύπτεται.

Δημιουργούμε έναν ασφαλή φάκελο, έντυπο ή ψηφιακό, με:

• ιατρικές γνωματεύσεις,
• αποτελέσματα εξετάσεων,
• κατάλογο φαρμάκων,
• ασφαλιστήρια συμβόλαια,
• στοιχεία παροχών,
• τραπεζικές και δανειακές πληροφορίες,
• στοιχεία επικοινωνίας γιατρών και υπηρεσιών,
• σημαντικούς λογαριασμούς,
• πληρεξούσια ή άλλες νομικές ρυθμίσεις.

Ορίζουμε ένα έμπιστο πρόσωπο που γνωρίζει πού βρίσκονται τα έγγραφα, εφόσον το επιθυμούμε και αυτό είναι κατάλληλο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειάζεται να εξεταστούν:

• γενικό ή ειδικό πληρεξούσιο,
• εξουσιοδότηση για συγκεκριμένες συναλλαγές,
• διαχείριση περιουσίας,
• επικαιροποίηση διαθήκης,
• ορισμός ή αλλαγή δικαιούχων,
• ρυθμίσεις για εξαρτώμενα μέλη,
• οδηγίες για σημαντικές προσωπικές αποφάσεις.

⚠️Οι ρυθμίσεις αυτές είναι νομικά σύνθετες και δεν πρέπει να βασίζονται σε απλά πρότυπα από το διαδίκτυο.

Ζητούμε κατάλληλη νομική συμβουλή, ιδιαίτερα όταν:

• η κατάσταση μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα λήψης αποφάσεων,
• υπάρχει σημαντική περιουσία,
• υπάρχουν ανήλικα ή εξαρτώμενα άτομα,
• υπάρχει οικογενειακή επιχείρηση,
• υπάρχουν περιουσιακά στοιχεία σε άλλη χώρα.

Σε περίοδο πίεσης μπορεί να φαίνεται εύκολη λύση:

• η χρήση πιστωτικής κάρτας,
• ένα γρήγορο καταναλωτικό δάνειο,
• δανεισμός από πολλαπλές πηγές,
• η υποθήκευση περιουσίας χωρίς πλήρη αξιολόγηση.

Πριν δανειστούμε:

• εξετάζουμε παροχές και ασφαλιστικές καλύψεις,
• επικοινωνούμε με υφιστάμενους πιστωτές,
• ελέγχουμε αν μπορεί να γίνει προσωρινή ρύθμιση,
• υπολογίζουμε το συνολικό κόστος,
• αποφεύγουμε να δημιουργήσουμε δόση που δεν θα μπορούμε να υποστηρίξουμε.

🚨 Προσοχή σε «θαυματουργές» θεραπείες και εράνους

Η αγωνία μπορεί να μας κάνει ευάλωτους σε:

• μη αποδεδειγμένες θεραπείες,
• υπερβολικές υποσχέσεις,
• ψεύτικες φιλανθρωπικές εκστρατείες,
• ύποπτους διαδικτυακούς εράνους,
• προϊόντα που παρουσιάζονται ως επείγουσα λύση.

💡Ελέγχουμε την αξιοπιστία του παρόχου και ζητούμε ιατρική συμβουλή πριν δαπανήσουμε μεγάλα ποσά.

Όπου είναι δυνατόν και κατάλληλο, ενημερωνόμαστε για:

• άδεια ασθενείας,
• άδεια φροντιστή ή άλλη σχετική άδεια,
• ευέλικτο ωράριο,
• τηλεργασία,
• προσωρινή προσαρμογή καθηκόντων,
• ομαδική ασφάλιση,
• πρόγραμμα στήριξης εργαζομένων.

Δεν χρειάζεται να κοινοποιούμε περισσότερες προσωπικές πληροφορίες από όσες είναι αναγκαίες. Μπορούμε, όμως, να ζητήσουμε ενημέρωση για τις επιλογές που προβλέπονται.

Όταν σταθεροποιηθεί η άμεση κατάσταση, επανεξετάζουμε:

• την ασφαλιστική κάλυψη,
• το ταμείο έκτακτης ανάγκης,
• την κατοικία,
• τις εκπαιδευτικές ανάγκες των παιδιών,
• τις συνταξιοδοτικές αποταμιεύσεις,
• τα χρέη,
• τις νομικές ρυθμίσεις,
• το σχέδιο φροντίδας.

Δεν χρειάζεται να επιστρέψουμε αμέσως σε όλους τους προηγούμενους στόχους. Προσαρμόζουμε το σχέδιο στη νέα πραγματικότητα.

Η σοβαρή ασθένεια ή αναπηρία επηρεάζει ολόκληρη την οικογένεια.

Η αναζήτηση ψυχολογικής ή κοινωνικής στήριξης μπορεί να βοηθήσει:

• τον ασθενή,
• τον βασικό φροντιστή,
• τα παιδιά,
• τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας.

Η ψυχική υγεία δεν είναι ξεχωριστή από τον χρηματοοικονομικό σχεδιασμό. Η εξουθένωση, το άγχος και η θλίψη μπορούν να επηρεάσουν τις αποφάσεις και την ικανότητά μας να οργανώσουμε τις υποχρεώσεις.

• Η σοβαρή ασθένεια ή αναπηρία μπορεί να μειώσει το εισόδημα και να αυξήσει σημαντικά τα έξοδα.
• Ξεκινάμε από τις άμεσες ανάγκες και δεν προσπαθούμε να λύσουμε τα πάντα ταυτόχρονα.
• Καταγράφουμε συστηματικά ιατρικά έξοδα, αποδείξεις και καλύψεις.
• Ενημερωνόμαστε για τις υπηρεσίες που καλύπτονται από το ΓΕΣΥ.
• Εξετάζουμε έγκαιρα επιδόματα, ασφαλιστικές παροχές και δικαιώματα από την εργασία.
• Δημιουργούμε προσωρινό προϋπολογισμό έκτακτης ανάγκης.
• Χρησιμοποιούμε το αποθεματικό με σχέδιο και προτεραιότητες.
• Υπολογίζουμε το πραγματικό κόστος φροντίδας και προσαρμογής της κατοικίας.
• Μοιραζόμαστε όσο γίνεται τις ευθύνες μεταξύ των μελών της οικογένειας.
• Ελέγχουμε προσεκτικά ασφαλιστήρια, εξαιρέσεις και προθεσμίες απαιτήσεων.
• Οργανώνουμε όλα τα σημαντικά ιατρικά, ασφαλιστικά και χρηματοοικονομικά έγγραφα.
• Ζητούμε νομική καθοδήγηση για πληρεξούσια, διαθήκες και διαχείριση περιουσίας.
• Αποφεύγουμε τον βιαστικό και ακριβό δανεισμό.
• Αναζητούμε στήριξη και για τη συναισθηματική επιβάρυνση της οικογένειας.

👉 Τι ακολουθεί...

Όταν η οικογένεια αντιμετωπίζει μια απώλεια

Μια σοβαρή ασθένεια μπορεί να αλλάξει τις ισορροπίες μιας οικογένειας για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η οικογένεια καλείται τελικά να αντιμετωπίσει και την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου.

Μαζί με το πένθος, μπορεί να προκύψουν άμεσες πρακτικές ανάγκες, λογαριασμοί, ασφαλιστικές απαιτήσεις, διαδικασίες κληρονομιάς και σημαντικές χρηματοοικονομικές αποφάσεις.

Στο επόμενο άρθρο θα δούμε ποια ζητήματα χρειάζονται άμεση προσοχή, ποια μπορούν να περιμένουν και πώς μπορούμε να προσαρμοστούμε σταδιακά στη νέα χρηματοοικονομική πραγματικότητα μετά από μια απώλεια.

🔗 Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

• Γιατί Είναι Σημαντικός ο Μακροχρόνιος Χρηματοοικονομικός Σχεδιασμός;
• Ταμείο Έκτακτης Ανάγκης: Το χρηματοοικονομικό μας δίχτυ ασφαλείας
• Χρηματοοικονομικός Σχεδιασμός & Προϋπολογισμός
• Δανεισμός & Διαχείριση Χρέους
• Πώς Αναγνωρίζουμε τα Σημάδια μιας Χρηματοοικονομικής Απάτης
• Διαχείριση Κληρονομιάς
• Διαζύγιο: Διαχείριση Χρηματοοικονομικών Αλλαγών
• ΓΕΣΥ: για επίσημη ενημέρωση σχετικά με καλυπτόμενες υπηρεσίες, παρόχους και διαδικασίες.
• Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων: για πληροφορίες σχετικά με επιδόματα ασθενείας και άλλες παροχές.
• Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας: για ενημέρωση σχετικά με διαθέσιμη κοινωνική και πρακτική στήριξη.
• Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες: για επίσημη ενημέρωση σχετικά με σχέδια, παροχές και υπηρεσίες για άτομα με αναπηρίες.