Δεν εξετάζουμε μόνο την τιμή αγοράς

Ένα αυτοκίνητο που φαίνεται προσιτό κατά την αγορά μπορεί να αποδειχθεί ακριβό στη χρήση και στη συντήρηση.

Για να υπολογίσουμε το πραγματικό του κόστος, εξετάζουμε:

• την τιμή αγοράς,
• το κόστος χρηματοδότησης,
• την ασφάλιση,
• τα καύσιμα ή τη φόρτιση,
• τη συντήρηση και τις επισκευές,
• τα ελαστικά,
• τα τέλη κυκλοφορίας,
• τον τεχνικό έλεγχο,
• την απώλεια της αξίας του με την πάροδο του χρόνου.

Στην Κύπρο, για την ανανέωση της άδειας κυκλοφορίας απαιτούνται, όπου εφαρμόζεται, έγκυρο πιστοποιητικό τεχνικού ελέγχου και η αναγκαία ασφαλιστική κάλυψη.

💰 Καινούργιο ή μεταχειρισμένο;

Πριν επιλέξουμε, συγκρίνουμε προσεκτικά τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα κάθε επιλογής.

Καινούργιο αυτοκίνητο: 

Μπορεί να προσφέρει:

• εργοστασιακή εγγύηση,
• μικρότερη πιθανότητα άμεσων επισκευών,
• νεότερα χαρακτηριστικά ασφάλειας,
• χαμηλότερη κατανάλωση ή άλλες τεχνολογικές δυνατότητες.

Συνήθως, όμως, έχει υψηλότερη τιμή και μπορεί να χάσει σημαντικό μέρος της αξίας του κατά τα πρώτα χρόνια.

Μεταχειρισμένο αυτοκίνητο:

Μπορεί να έχει χαμηλότερη τιμή αγοράς και μικρότερη αρχική απώλεια αξίας.

Χρειάζεται, όμως:

• έλεγχο της κατάστασής του από κατάλληλο επαγγελματία,
• εξέταση του ιστορικού συντήρησης,
• επιβεβαίωση των πραγματικών χιλιομέτρων,
• έλεγχο για προηγούμενα ατυχήματα ή σοβαρές ζημιές,
• εκτίμηση των επισκευών που πιθανόν να χρειαστούν σύντομα.

🔍 Πριν αγοράσουμε: Δεν βασιζόμαστε μόνο στην εμφάνιση ή στη σύντομη δοκιμαστική οδήγηση. Ένας ανεξάρτητος τεχνικός έλεγχος μπορεί να μας προστατεύσει από μελλοντικά έξοδα που δεν είχαμε υπολογίσει.

Εάν δεν μπορούμε ή δεν θέλουμε να πληρώσουμε ολόκληρο το ποσό με μετρητά, συγκρίνουμε διαφορετικές επιλογές χρηματοδότησης.

Εξετάζουμε:

• το επιτόκιο,
• το συνολικό ποσό που θα αποπληρώσουμε,
• τις αρχικές και επαναλαμβανόμενες χρεώσεις,
• το ύψος της προκαταβολής,
• τη μηνιαία δόση,
• τη διάρκεια αποπληρωμής,
• τους όρους πρόωρης εξόφλησης,
• τυχόν τελική αυξημένη δόση.

Μια χαμηλότερη μηνιαία δόση δεν σημαίνει πάντοτε και φθηνότερη χρηματοδότηση. Μπορεί απλώς να προκύπτει από μεγαλύτερη διάρκεια και να οδηγεί σε υψηλότερο συνολικό κόστος.

🚨 Προειδοποιητικό σημάδι:

Εάν χρειαζόμαστε πολύ μεγάλη διάρκεια χρηματοδότησης μόνο και μόνο για να μπορούμε να καταβάλλουμε τη μηνιαία δόση, το αυτοκίνητο πιθανόν να είναι ακριβότερο από αυτό που μπορεί να υποστηρίξει με ασφάλεια ο προϋπολογισμός μας.

Δεν επιλέγουμε ασφαλιστική κάλυψη εξετάζοντας μόνο τη χαμηλότερη τιμή.

Συγκρίνουμε:

• το είδος και την έκταση της κάλυψης,
• το ποσό της απαλλαγής,
• τις εξαιρέσεις,
• την κάλυψη κλοπής ή πυρκαγιάς,
• την οδική βοήθεια,
• την κάλυψη πρόσθετων οδηγών,
• τη διαδικασία υποβολής και διαχείρισης απαίτησης.

Η κατάλληλη κάλυψη εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από την αξία και την ηλικία του αυτοκινήτου, τη χρήση του και τις ανάγκες της οικογένειας.

Δεν περιμένουμε να παρουσιαστεί μια βλάβη για να αναζητήσουμε τα χρήματα που απαιτούνται.

Μπορούμε να καταθέτουμε κάθε μήνα ένα μικρό ποσό σε ξεχωριστή κατηγορία του προϋπολογισμού για:

• τέλη κυκλοφορίας,
• τακτικό service,
• ελαστικά,
• τεχνικό έλεγχο (ΜΟΤ),
• μηχανικές βλάβες,
• άλλες απρόβλεπτες επισκευές.

💡 Χρήσιμη σκέψη

Το κατάλληλο αυτοκίνητο δεν είναι απαραίτητα το ακριβότερο που μπορούμε να χρηματοδοτήσουμε. Είναι εκείνο που καλύπτει τις πραγματικές ανάγκες μας χωρίς να περιορίζει υπερβολικά τους υπόλοιπους χρηματοοικονομικούς μας στόχους.

Μια απόφαση για πολλά χρόνια

Η αγορά κατοικίας αποτελεί για πολλούς ανθρώπους έναν από τους σημαντικότερους στόχους της ζωής τους. Ταυτόχρονα, είναι μία από τις μεγαλύτερες χρηματοοικονομικές δεσμεύσεις που θα αναλάβουμε.

Πριν προχωρήσουμε, εξετάζουμε:

• η αγορά εξυπηρετεί τις ανάγκες και τα σχέδιά μας;
• πόσο σταθερό είναι το εισόδημά μας;
• πόσο καιρό σκοπεύουμε να παραμείνουμε στην κατοικία;
• διαθέτουμε επαρκή προκαταβολή;
• θα παραμείνει διαθέσιμο ένα ταμείο έκτακτης ανάγκης;
• μπορούμε να καλύπτουμε και τα έξοδα συντήρησης;

Άρα χρειάζεται να αναρωτηθούμε όχι μόνο «Μπορώ να το αγοράσω;», αλλά και «Μπορώ να το διατηρήσω με άνεση για τα επόμενα χρόνια;»

Η σωστή προετοιμασία μπορεί να μας βοηθήσει να αποφύγουμε δυσάρεστες εκπλήξεις και να κάνουμε μια επιλογή που θα στηρίζει τη ζωή και τους στόχους της οικογένειάς μας.

Η αγορά κατοικίας ξεκινά πολύ πριν υπογράψουμε το συμβόλαιο. Ξεκινά με τη δημιουργία της προκαταβολής.

Για την αγορά κύριας και μόνιμης κατοικίας, οι τράπεζες συνήθως χρηματοδοτούν μέχρι το80% της αξίας του ακινήτου. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται να καλύψουμε περίπου το 20% της αξίας με δικούς μας πόρους, καθώς και τα υπόλοιπα έξοδα αγοράς.

Παράδειγμα:

Για κατοικία αξίας €200.000:

• πιθανό ύψος δανείου: περίπου€160.000
• ίδια συμμετοχή: περίπου€40.000
• επιπλέον χρειάζεται να υπολογίσουμε τα νομικά έξοδα, τα τέλη και τις υπόλοιπες χρεώσεις της αγοράς.

Η έγκαιρη αποταμίευση μειώνει το ποσό που θα χρειαστεί να δανειστούμε και μας δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στις επιλογές μας.

Πριν ξεκινήσουμε την αναζήτηση κατοικίας, είναι χρήσιμο να ζητήσουμε προέγκριση στεγαστικού δανείου από μία ή περισσότερες τράπεζες.

Έτσι γνωρίζουμε:

• πόσο περίπου μπορούμε να δανειστούμε,
• ποια θα είναι η πιθανή μηνιαία δόση,
• αν χρειάζεται μεγαλύτερη προκαταβολή,
• αν υπάρχουν στοιχεία που πρέπει να βελτιώσουμε πριν από την τελική αίτηση.

Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγουμε να εξετάζουμε κατοικίες που βρίσκονται εκτός των οικονομικών μας δυνατοτήτων.

Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου έχει θεσπίσει ορισμένα μέτρα που εφαρμόζουν οι τράπεζες κατά τη χορήγηση νέων στεγαστικών δανείων.

Τα μέτρα αυτά δεν υπάρχουν για να δυσκολεύουν τους αγοραστές. Στόχος τους είναι να προστατεύουν τα νοικοκυριά από τον υπερβολικό δανεισμό και να μειώνουν τον κίνδυνο να δημιουργηθούν σοβαρά προβλήματα αποπληρωμής στο μέλλον.

💳Η τράπεζα δεν εξετάζει μόνο το εισόδημά μας. Λαμβάνει υπόψη, μεταξύ άλλων:

• το συνολικό εισόδημά μας,
• τις υφιστάμενες δανειακές μας υποχρεώσεις,
• τη σταθερότητα του εισοδήματός μας,
• τις αποταμιεύσεις μας,
• τη δυνατότητά μας να συνεχίσουμε να εξυπηρετούμε το δάνειο ακόμη και αν αλλάξουν οι οικονομικές μας συνθήκες.

Για τον σκοπό αυτό, αξιολογεί και τοκαθαρό διαθέσιμο μηνιαίο εισόδημά μας.

❓ Τι είναι το καθαρό διαθέσιμο μηνιαίο εισόδημα;

Είναι το ποσό που απομένει κάθε μήνα αφού από το συνολικό μηνιαίο εισόδημά μας αφαιρεθούν οι συνήθεις και αναγκαίες δαπάνες του νοικοκυριού.

Οι δαπάνες αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν:

🍽️ τρόφιμα,
💡 λογαριασμούς κοινής ωφέλειας,
🚗 μετακινήσεις,
👨‍👩‍👧 βασικά οικογενειακά έξοδα,
🛡️ ασφάλιστρα,
🧾 άλλες σταθερές και αναγκαίες δαπάνες.

Με βάση αυτό το ποσό, η τράπεζα αξιολογεί κατά πόσο μπορούμε να εξυπηρετούμε με ασφάλεια όλες τις δανειακές μας υποχρεώσεις.

Σύμφωνα με τα ισχύοντα μέτρα της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, οι συνολικές μηνιαίες δόσεις όλων των δανείων μας δεν θα πρέπει, κατά κανόνα, να υπερβαίνουν το80% του καθαρού διαθέσιμου μηνιαίου εισοδήματός μας.

Παράδειγμα:

Ένα νοικοκυριό έχει συνολικό καθαρό μηνιαίο εισόδημα€3.000.

Οι συνήθεις μηνιαίες δαπάνες του ανέρχονται σε€2.000.

Τοκαθαρό διαθέσιμο μηνιαίο εισόδημά του είναι€1.000.

Με βάση αυτό το ποσό, οι συνολικές μηνιαίες δόσεις όλων των δανείων του δεν θα πρέπει, κατά κανόνα, να υπερβαίνουν περίπου τα€800.

💡 Να θυμόμαστε:

Η έγκριση ενός στεγαστικού δανείου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το ποσό είναι και το κατάλληλο για εμάς.

Κάθε οικογένεια έχει διαφορετικές ανάγκες και στόχους. Είναι προτιμότερο να επιλέγουμε μια κατοικία που μας επιτρέπει να ζούμε με άνεση, να συνεχίζουμε να αποταμιεύουμε και να μπορούμε να αντιμετωπίσουμε απρόβλεπτες δυσκολίες.

Δεν είναι όλα τα στεγαστικά δάνεια ίδια.

Πριν αποφασίσουμε, συγκρίνουμε:

• το επιτόκιο,
• τη διάρκεια του δανείου,
• τις μηνιαίες δόσεις,
• τις τραπεζικές χρεώσεις,
• τους όρους πρόωρης αποπληρωμής,
• τη δυνατότητα αναδιάρθρωσης, εάν χρειαστεί στο μέλλον.

📈 Σταθερό ή κυμαινόμενο επιτόκιο;

Σταθερό επιτόκιο:

✔️ Η μηνιαία δόση παραμένει σταθερή για συγκεκριμένη περίοδο.

Προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα και διευκολύνει τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Κυμαινόμενο επιτόκιο:

✔️ Μπορεί να είναι χαμηλότερο στην αρχή.

❗ Όμως η μηνιαία δόση μπορεί να αυξηθεί ή να μειωθεί ανάλογα με την πορεία των επιτοκίων.

Πριν επιλέξουμε, αναρωτιόμαστε: Θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε να πληρώνουμε το δάνειο αν η δόση αυξανόταν σημαντικά;

Η δόση του στεγαστικού δανείου είναι μόνο ένα μέρος του συνολικού κόστους.

Η πραγματική μηνιαία επιβάρυνση περιλαμβάνει επίσης:

🏦 τη δόση του στεγαστικού δανείου,
🛡️ τα ασφάλιστρα,
🏢 τα κοινόχρηστα (αν πρόκειται για διαμέρισμα),
🔧 τη συντήρηση,
🧾 τα δημοτικά τέλη και άλλες τακτικές χρεώσεις.

Πριν δεσμευτούμε, βεβαιωνόμαστε ότι το συνολικό αυτό κόστος χωρά άνετα στον οικογενειακό μας προϋπολογισμό και μας επιτρέπει να συνεχίσουμε να αποταμιεύουμε για τους μελλοντικούς μας στόχους.

Πέρα από την τιμή του ακινήτου, υπάρχουν και άλλα έξοδα που συχνά υποτιμούμε.

Μπορεί να περιλαμβάνουν:

• αμοιβή δικηγόρου,
• τέλη και χαρτόσημα,
• έξοδα εκτίμησης του ακινήτου,
• τραπεζικά έξοδα,
• ασφάλειες,
• πιθανή αμοιβή κτηματομεσίτη,
• άλλα έξοδα που σχετίζονται με τη μεταβίβαση.

Η έγκαιρη πρόβλεψη αυτών των εξόδων μάς βοηθά να αποφύγουμε δυσάρεστες εκπλήξεις.

Η ιδιοκτησία κατοικίας σημαίνει ότι αναλαμβάνουμε και το κόστος των φθορών και των επισκευών.

Μπορεί να χρειαστούν χρήματα για:

• υδραυλικές ή ηλεκτρολογικές βλάβες,
• συντήρηση κλιματιστικών και άλλου εξοπλισμού,
• υγρασία ή μόνωση,
• βάψιμο,
• επισκευή στέγης,
• αντικατάσταση συσκευών,
• συντήρηση κοινόχρηστων χώρων.

Αντί να θεωρούμε ένα συγκεκριμένο ποσοστό της αξίας του ακινήτου κατάλληλο για όλες τις κατοικίες, εκτιμούμε τις ανάγκες με βάση:

• την ηλικία του κτιρίου,
• την κατάστασή του,
• το μέγεθος,
• τον τύπο κατασκευής,
• τις επισκευές που αναμένονται τα επόμενα χρόνια.

Δημιουργούμε σταδιακά ένα ξεχωριστό αποθεματικό συντήρησης, ώστε μια βλάβη να μη μας οδηγήσει σε νέο δανεισμό.

Πριν υπογράψουμε οποιοδήποτε έγγραφο ή καταβάλουμε σημαντικό ποσό:

• ζητούμε ανεξάρτητη νομική συμβουλή,
• ελέγχουμε τον τίτλο ιδιοκτησίας,
• διερευνούμε αν υπάρχουν υποθήκες, βάρη ή άλλοι περιορισμοί,
• επιβεβαιώνουμε τις πολεοδομικές και οικοδομικές άδειες,
• εξετάζουμε αν υπάρχουν αυθαίρετες επεμβάσεις,
• ζητούμε τεχνικό έλεγχο του ακινήτου,
• κατανοούμε πλήρως τους όρους του πωλητηρίου εγγράφου.

Το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας συνιστά στους αγοραστές να ελέγχουν, μεταξύ άλλων, τον τίτλο, τα βάρη και τους περιορισμούς, τις πολεοδομικές παραμέτρους, την πιθανή επιβολή ΦΠΑ και τα μεταβιβαστικά δικαιώματα πριν από την αγορά. Για συμβάσεις που υπογράφηκαν από τις 12 Δεκεμβρίου 2023 εφαρμόζεται τροποποιημένο πλαίσιο ειδικής εκτέλεσης, το οποίο αποσκοπεί στην ενίσχυση της προστασίας των αγοραστών.

🚨Δεν υπογράφουμε επειδή «πρέπει να προλάβουμε»

Η πίεση ότι θα χαθεί μια «μοναδική ευκαιρία» δεν πρέπει να μας οδηγήσει σε βιαστική απόφαση.

Εάν δεν έχουμε κατανοήσει:

• το συνολικό κόστος,
• τους όρους του δανείου,
• τη νομική κατάσταση του ακινήτου,
• τις μελλοντικές μας υποχρεώσεις,

δεν είμαστε ακόμη έτοιμοι να δεσμευτούμε.

💡Συμβουλη:

Η αγορά κατοικίας δεν θα πρέπει να βασίζεται μόνο στο ποσό που είναι διατεθειμένη να μας δανείσει η τράπεζα, αλλά κυρίως στο ποσό που μας επιτρέπει να διατηρούμε έναν άνετο τρόπο ζωής, να αντιμετωπίζουμε απρόβλεπτα έξοδα και να συνεχίζουμε να αποταμιεύουμε για τους μελλοντικούς μας στόχους.

Η αγορά κατοικίας δεν είναι πάντοτε η καλύτερη επιλογή για κάθε οικογένεια και σε κάθε στάδιο ζωής.

Η ενοικίαση μπορεί να προσφέρει:

• μεγαλύτερη ευελιξία,
• ευκολότερη μετακίνηση,
• μικρότερη ευθύνη για μεγάλες επισκευές,
• λιγότερη αρχική χρηματοοικονομική δέσμευση.

Η αγορά μπορεί να προσφέρει:

• μεγαλύτερη σταθερότητα,
• δυνατότητα διαμόρφωσης του χώρου,
• δημιουργία περιουσιακού στοιχείου σε βάθος χρόνου,
• απαλλαγή από την καταβολή ενοικίου μετά την αποπληρωμή του δανείου.

Η κατάλληλη επιλογή εξαρτάται από τις ανάγκες, τη διάρκεια παραμονής, το εισόδημα, την αποταμίευση και τα μελλοντικά μας σχέδια.

💡Η βασική αρχή:

Η αγορά κατοικίας δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στο ποσό που είναι διατεθειμένη να μας χρηματοδοτήσει μια τράπεζα.

Βασίζεται στο ποσό που μπορούμε να αποπληρώνουμε χωρίς να θέτουμε σε κίνδυνο:

• την κάλυψη των καθημερινών αναγκών,
• το ταμείο έκτακτης ανάγκης,
• την αποταμίευση,
• τις ανάγκες των παιδιών,
• τους υπόλοιπους μακροπρόθεσμους στόχους μας.

• Υπολογίζουμε το συνολικό κόστος ενός αυτοκινήτου και όχι μόνο την τιμή αγοράς.
• Ελέγχουμε προσεκτικά ένα μεταχειρισμένο αυτοκίνητο πριν δεσμευτούμε.
• Συγκρίνουμε το συνολικό κόστος χρηματοδότησης και όχι μόνο τη μηνιαία δόση.
• Προβλέπουμε τακτικά ποσό για συντήρηση και απρόβλεπτες επισκευές.
• Εξετάζουμε αν η αγορά κατοικίας ταιριάζει στις ανάγκες και στα μελλοντικά μας σχέδια.
• Αποταμιεύουμε για την προκαταβολή χωρίς να εξαντλούμε το ταμείο έκτακτης ανάγκης.
• Αξιολογούμε τη δόση με βάση το καθαρό διαθέσιμο εισόδημά μας και τις πραγματικές μας δαπάνες.
• Εξετάζουμε πώς θα επηρεαζόταν η δόση από πιθανή αύξηση του επιτοκίου.
• Υπολογίζουμε τα πρόσθετα έξοδα αγοράς, ασφάλισης, συντήρησης και μεταβίβασης.
• Ζητούμε ανεξάρτητο νομικό και τεχνικό έλεγχο πριν υπογράψουμε.
• Δεν θυσιάζουμε τη χρηματοοικονομική μας ασφάλεια για να αποκτήσουμε ακριβότερο αυτοκίνητο ή μεγαλύτερη κατοικία.

🎉Όταν έρθει η ώρα να γιορτάσουμε σημαντικά γεγονότα

Μια νέα κατοικία, η βάφτιση ενός παιδιού, μια αποφοίτηση ή ένα άλλο οικογενειακό ορόσημο αποτελούν στιγμές που θέλουμε να μοιραστούμε με τους ανθρώπους μας.

Χωρίς ξεκάθαρο προϋπολογισμό, όμως, ακόμη και μια χαρούμενη περίσταση μπορεί να μετατραπεί σε μακροχρόνια χρηματοοικονομική επιβάρυνση.

Στο επόμενο άρθρο θα δούμε πώς μπορούμε να οργανώνουμε οικογενειακές γιορτές με νόημα, χωρίς υπερβολές και χωρίς να «βουλιάζουμε» στα έξοδα.

🔗 Χρήσιμοι Σύνδεσμοι:

• Απόκτηση Κατοικίας: για αναλυτική σύγκριση μεταξύ αγοράς και ενοικίασης κατοικίας.
• Ποιό Είδος Δανεισμού Είναι Κατάλληλο για Κάθε Ανάγκη;
• Δανεισμός & Διαχείριση Χρέους: για υπεύθυνη ανάληψη και αποπληρωμή χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων.
• Χρηματοοικονομικός Σχεδιασμός & Προϋπολογισμός: για να εντάξουμε μια μεγάλη αγορά στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
• Ταμείο Έκτακτης Ανάγκης: για την κάλυψη επισκευών και άλλων απρόβλεπτων εξόδων.
• Ασφάλιση: για την κατάλληλη προστασία του αυτοκινήτου, της κατοικίας και της οικογένειάς μας.
• Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας: για επίσημες πληροφορίες σχετικά με την αγορά ακινήτου, τους τίτλους ιδιοκτησίας και τα μεταβιβαστικά δικαιώματα.
• Τμήμα Οδικών Μεταφορών: για επίσημες πληροφορίες σχετικά με την εγγραφή οχήματος, την άδεια κυκλοφορίας και τον τεχνικό έλεγχο.